Nicolaas van der Waay

1855 – Amsterdam – 1936

Nicolaas van der Waay is niet alleen een succesvol kunstenaar geweest, maar hij was ook nauw betrokken bij de bevordering van de kunsten in Nederland. Zijn eigen opleiding krijgt hij aan de Rijksacademie voor Beeldende Kunsten in Amsterdam en bovendien maakt hij een studiereis naar Rome. Vanaf 1891 echter is Van der Waay nog ruim 30 jaar als docent en later als professor verbonden aan diezelfde Amsterdamse Academie en heeft hij tientallen beroemde leerlingen. Door deze aanstelling krijgt hij bovendien een aantal belangrijke officiële rijksopdrachten. Zo maakt hij een monumentaal schilderij van de inhuldiging van Koningin Wilhelmina in 1898 en wordt hij gevraagd de Gouden Koets te beschilderen die Wilhelmina namens de inwoners van Amsterdam aangeboden krijgt.

Van der Waay was actief lid van diverse kunstenaarsverenigingen in de hoofdstad, zoals Arti et Amicitiae en Vereeniging Sint Lukas. Dergelijke verenigingen organiseren tal van activiteiten, zoals tekenlessen, tentoonstellingen, muziekavonden, lezingen en kunstbeschouwingen. Ook niet-kunstenaars, verzamelaars, liefhebbers en filantropen worden uitgenodigd om deze avonden bij te wonen. In die tijd geldt het organiseren van dergelijke activiteiten als een belangrijk middel tot het ‘bevorderen van de kunstzin’, het stimuleren van kunstaankopen en het bevorderen van de positie van de kunstenaar.

In 1878 richt Van der Waay samen met drie vrienden het genootschap M.A.B. op, een verwijzing naar de grote Italiaanse meester Michel Angelo Buonarotti. In tegenstelling tot andere, grotere verenigingen probeert M.A.B. niet in de eerste plaats de positie van de kunstenaar te verbeteren of vernieuwing te stimuleren. Het draait bij dit kleine gezelschap, dat elkaar kent van de Academie of van ‘Arti’, vooral om de gezelligheid. Onder de leden bevinden zich Carel Lodelijk Dake, Ernst Witkamp, Hendrik Haverman, Ferdinand Oldewelt, Jan Hillebrand Wijsmuller, Hermanus Koekkoek Jr., Nicolaas Riegen, Willem Witsen en Jan van Essen. Maar ook enkele muzikanten en kunstliefhebbers zijn lid. Evenals de grote verenigingen organiseert M.A.B. serieuze kunstbeschouwingen, waarbij diverse prenten van kunstwerken worden bekeken, besproken en bediscussieerd. Van der Waay zelf stond bekend als een prominent en enthousiast lid van de groep.

Schilderijen en aquarellen van Nicolaas van der Waay in de collectie van Kunsthandel Bies:

Gezicht op Stockholm, met de Storkyrkan of Grote Kerk in de verte

Studie van een vrouw op de rug gezien