Gerardine Jacoba van de Sande Bakhuyzen | Krans met herfstbladeren | Kunsthandel Bies

Sande Bakhuyzen, G.J. van de | Krans met herfstbladeren

Gerardine Jacoba van de Sande Bakhuyzen

1826 – Den Haag – 1895


Krans met herfstbladeren

Aquarel  50 x 35 cm

Gesigneerd rechtsonder

 

Literatuur
I. Glorie, Juffers en joffers: een eerbewijs aan vrouwen in de schilderkunst, Alkmaar 2000, afb. p.16, (met foutieve afmetingen)
K. van der Stighelen, Vrouwenstreken: onvergetelijke schilderessen uit de Lage Landen, Tielt 2010, afb. 71, p. 162


.

De in de vroege 19e eeuw geboren Gerardine van de Sande Bakhuyzen staat niet te boek als een flamboyante verschijning. Het leven van de altijd ongetrouwd gebleven schilderes laat zich het best omschrijven als rustig en vooral onopvallend.

Haaks daarop staan Van de Sande Bakhuyzens persoonlijkheid en betekenis voor de schilderkunst. Ze behoort tot de top van stillevenschilders en was een pionier in haar tijd. Vrouwen in de 19e eeuw die zich maatschappelijk wilden manifesteren, hadden het sowieso niet gemakkelijk en een vrouw die met schilderen de kost wilde verdienen al helemaal niet. Maar Van de Sande Bakhuyzen kende haar eigen kwaliteiten en wist wat ze waard was. Op het toppunt van haar roem vroeg -en kreeg- ze veel geld voor haar schilderijen. Ze onderhandelde zelfstandig en zonder mannelijke inmenging met haar opdrachtgevers. In die tijd was dat zeer ongebruikelijk.

Ook op schilderkunstig gebied was Van de Sande Bakhuyzen een trendsetter. In haar jonge jaren als schilderes volgde zij eerst nog de klassieke opzet van het uit de 17e en 18e eeuw stammende pronkstilleven. In de eerste helft van de 19e eeuw waren weelderige composities met strak in een vaas gerangschikte bloemen immers nog gemeengoed. Maar vanaf de late jaren 1850 brak Van de Sande Bakhuyzen als één van de eersten met deze manier van schilderen. Ze koos toen voor een natuurlijke opzet, waarbij bloemen, planten of vruchten ogenschijnlijk nonchalant en losjes werden neergelegd op een gras- of bosachtige ondergrond.

In de 19e-eeuwse kunstkritiek kregen schilderessen maar weinig aandacht ten opzichte van hun mannelijke collega’s. In bepaalde gevallen werden zij zelfs als niet veel meer gezien dan alleen maar echtgenote van een bekende schilder, zoals Sientje Mesdag-van Houten en Marie Bilders-van Bosse. Maar Gerardine van de Sande Bakhuyzen is een schilderes die gaandeweg bij de heren kunstcritici toch veel respect afdwong door de hoge kwaliteit en het vernieuwende karakter van haar werk. Haar broer Julius, een toch niet onbekende Haagse School schilder, overvleugelde ze ruimschoots. En haar reputatie reikt tegenwoordig zelfs verder dan die van haar vader Hendrik, die toch één van de bekendste veeschilders van zijn tijd was.

Behalve dat Gerardine van de Sande Bakhuyzen het stilleven een nieuw gezicht heeft gegeven, is ook in haar eigen schilderkunst een duidelijke ontwikkeling te zien. Gaandeweg ging zij van een fijne penseelstreek over naar een bredere en vlottere toets. In die zin had haar latere stijl raakvlakken met de Haagse School. Was in haar vroegere werk de lichtval vaak al prachtig, in de loop der tijd werd die nóg subtieler en geraffineerder. Opvallend is dat er van Gerardine maar weinig studies en schetsen bekend zijn, in tegenstelling tot haar vader en haar broer. Waarschijnlijk heeft ze dan ook vanaf de late jaren 1860, begin jaren 1870 haar stillevens steeds direct op doek of paneel opgezet. Dit duidt op een grote vaardigheid en virtuositeit.

 

Extra informatie

Materiaal/Material

Aquarel / Pastel / Gouache

Stroming/Movement

Impressionisme, Romantische School

Onderwerp/Subject

Stilleven

Door de site te te blijven gebruiken, gaat u akkoord met het gebruik van cookies. meer informatie

De cookie-instellingen op deze website zijn ingesteld op 'toestaan cookies "om u de beste surfervaring mogelijk. Als u doorgaat met deze website te gebruiken zonder het wijzigen van uw cookie-instellingen of u klikt op "Accepteren" hieronder dan bent u akkoord met deze instellingen.

Sluiten